Programma 1. Sociaal Domein

Totaaloverzicht programma 1

Totaaloverzicht per product
Product	Bedrag Begroot op 1 april 2026	Bedrag Werkelijk	Bedrag rechten en verplichtingen	Stand per 1 april	Prognose afwijking van de begroting per 31-12-2026
1.1 Sociale veerkracht	€ -2.698.221	€ -2.526.859	€ -61.919	€ 109.443	€ -50.000
1.2 Integrale Toegang Sociaal Domein	€ -162.444	€ -7.875	€ -6.622	€ 147.948	€ 30.000
1.3 Werk en inkomen	€ -4.415.849	€ 7.018.497	€ -11.090.202	€ 344.144	€ 127.000
1.4 Maatschappelijke ondersteuning	€ -8.618.281	€ -2.410.731	€ -5.961.636	€ 245.914	€ 10.000
1.5 Zorg voor Jeugd en Sociale Veiligheid	€ -9.712.101	€ -2.964.906	€ -6.722.883	€ 24.312	€ 200.000
1.6 Gezondheid en Sport	€ -1.389.824	€ -474.079	€ -799.655	€ 116.091	€ 7.900
1.7 Onderwijs	€ -2.316.451	€ -170.429	€ -1.423.164	€ 722.858	€ 110.000
Totaal	€ -29.313.171	€ -1.536.381	€ -26.066.080	€ 1.710.710	€ 434.900

1.1 Sociale Veerkracht

De eindejaarsprognose voor dit product is naar huidige verwachting een tekort van € 50.000.

Op Welzijnsbeleid ontstaat een tekort van € 10.000. Dit wordt veroorzaakt door extra kosten voor een accountantscontrole bij de BWI van € 19.000. Een lagere indexering van de subsidie zorgt voor een overschot van € 9.000.

Op Bibliotheekbeleid is een tekort van € 40.000. Door de vertraging in de vernieuwbouw van 't Paviljoen is de co-financiering ad € 55.000 voor de SPUK Bibliotheekvoorzieningen in 2026 (i.p.v. in 2025) uitbetaald aan de Bibliotheek. Een lagere indexering van de subsidie zorgt daarentegen voor een overschot van € 15.000.

1.2 Integrale toegang Sociaal Domein

De eindejaarsprognose voor dit product is naar huidige verwachting een overschot van € 30.000.

In het eerste kwartaal van 2026 is het uitvoeringsplan Versterken van de sociale basis afgerond. Hierdoor worden de bijbehorende budgetten pas vanaf het tweede kwartaal ingezet. Deze budgetten worden dus voornamelijk in de laatste drie kwartalen van 2026 benut.

1.3 Werk en inkomen

De eindejaarsprognose voor dit product is naar huidige verwachting een overschot van € 127.000.

Dit wordt met name veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:

Op het budget van de Intergemeentelijke Sociale Dienst wordt een tekort verwacht (€ 26.143). Dit tekort is het gevolg van een geplande begrotingswijziging later dit jaar. De hogere bijdrage van de gemeente aan het Grens Informatie Punt (GIP) en de benodigde middelen voor de ontwikkeling van een webshop liggen hieraan ten grondslag.

Op het BUIG-budget wordt voor 2026 een overschot verwacht (€ 110.000). Deze prognose is opgesteld door de ISD, op basis van de cijfers van februari 2026. Deze zijn gebaseerd op de trends van het afgelopen jaar. De BUIG-uitkering van het Rijk is dit jaar positief bijgesteld ten opzichte van vorig jaar. Daarbij zien we dat het aantal personen met een arbeidsbeperking dat een beroep doet op de Participatiewet is afgenomen.

Op het budget Sociale werkplaatsen wordt een overschot verwacht (€ 98.000). De WVS heeft een hogere Rijksbijdrage ontvangen, waardoor de gemeentelijke bijdrage kon worden verlaagd.

Op het budget Minimabeleid wordt een overschot verwacht (€ 22.993).

Op het budget Bijzondere bijstand wordt een tekort verwacht (€ 34.850). Eind vorig jaar is de raad akkoord gegaan met de ophoging van de post individuele inkomenstoeslag en de post bijzondere bijstand. Echter, is het de verwachting dat de ontwikkeling van de webshop, waarmee minimaregelingen toegankelijker worden gemaakt en een grotere groep inwoners wordt bereikt, voor meer kosten zorgt. De overgang van declaratiebasis naar een webshop waarin activiteiten naast elkaar (zoals zwemles en ontspanning) worden gefaciliteerd, draagt hieraan bij.

Op het Participatiebudget wordt een tekort verwacht (€ 43.000). Met het vaststellen van de Re-integratieverordening is gekozen voor de mogelijkheid om boven de taakstelling te plaatsen. Hierdoor ontstaat geen wachtlijst voor inwoners met een indicatie beschut werk. Dit brengt wel extra kosten met zich mee die niet door het Rijk worden vergoed. Momenteel zijn er drie plaatsingen boven taakstelling.

1.4 Maatschappelijke ondersteuning

De eindejaarsprognose voor dit product is naar huidige verwachting een overschot van € 10.000.

Ondanks het feit dat het verwachte overschot per saldo lager is dan € 25.000 wordt dit toch toegelicht. De oorzaak hiervan ligt in het feit dat sprake is van een saldo van meerdere posten. Een aantal van deze posten is van significante financiële omvang.

Dit wordt met name veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:

Sinds 1 januari 2026 zijn nieuwe contracten voor Huishoudelijke Ondersteuning (HO) en Begeleiding (BG) ingegaan. Omdat 2026 een overgangsjaar is, worden cliënten gedurende het jaar stap voor stap overgezet van de oude naar de nieuwe contracten. Hierdoor wordt in de eerste helft van 2026 deels nog zorg geleverd op basis van de bestaande contracten, producten en tarieven. Tegelijkertijd is al gestart met de inzet vanuit de nieuwe contracten. Daardoor is het op dit moment nog niet mogelijk een volledig nauwkeurige eindprognose op te stellen voor deze onderdelen. In de tweede en met name de derde kwartaalrapportage zal een objectiever beeld beschikbaar zijn, wanneer het grootste deel van de zorg is 'overgezet'.

Er wordt geen forse stijging van de uitgaven verwacht voor HO en BG vanaf 2026. De aantallen inwoners met een indicatie nemen vooralsnog niet significant toe en de nieuwe tarieven zijn niet structureel hoger dan de oude tarieven.

Er wordt wel een tekort verwacht van € 100.000 op de inkomsten uit eigen bijdragen Wmo. Net als in 2025 vallen deze inkomsten lager uit dan begroot en deze trend lijkt zich in 2026 voort te zetten.

Voor de onderdelen hulpmiddelen, vervoer en woonaanpassingen wordt een overschot van € 100.000 verwacht. Deze budgetten zijn echter sterk fluctuerend en afhankelijk van incidentele, soms dure voorzieningen. Het huidige overschot kan daardoor gedurende het jaar omslaan in een tekort. Daarom blijft dit overschot binnen het product Maatschappelijke Ondersteuning gereserveerd.

Voor medische advisering wordt een overschot van € 10.000 verwacht. Het budget hiervoor is in de Perspectievennota 2025–2028 structureel verhoogd met € 10.000, maar deze verhoging lijkt niet volledig noodzakelijk.

De ontwikkeling van de hierboven genoemde overschotten en tekorten wordt nauwlettend gevolgd. In de tweede kwartaalrapportage of de perspectievennota zullen, indien nodig, wijzigingsvoorstellen worden voorgelegd.

1.5 Zorg voor Jeugd en Sociale Veiligheid

De eindejaarsprognose voor dit product is naar huidige verwachting een overschot van € 200.000.

Dit wordt veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:

Woonzorg
Net als vorig jaar nemen de woonzorgarrangementen in aantal en duur toe door de complexiteit van de zorgvraag. Hierdoor verwachten we een tekort van ongeveer € 325.000. Het budget voor woonzorgarrangementen wordt met de kwartaalrapportage opgehoogd met € 325.000 vanuit de extra Rijksmiddelen. Vanaf 2027 zal deze ophoging structureel meegenomen gaan worden in de perspectievennota.

Landelijke transitiearrangementen
Er wordt een tekort van € 185.000 verwacht. Deze voorziening is bedoeld voor jeugdigen die zeer intensieve zorg nodig hebben. Het afgelopen jaar hebben we gezien dat een LTA voor één jeugdige kan oplopen tot € 300.000.

Jeugdwetvervoer
Er wordt een tekort van € 32.000 verwacht. Het jeugdwetvervoer wordt op dit moment ingezet om jeugdigen van en naar de zorg te vervoeren wanneer dit niet door het gezin en/of eigen netwerk opgevangen kan worden of de intensiteit meer vraagt van het gezin en/of eigen netwerk dan gebruikelijk is. Op dit moment zijn er nog geen beleidsregels waaraan de vraag en de hoogte van de vergoeding van jeugdwetvervoer getoetst kunnen worden. Het streven is om de beleidsregels in Q3 2026 vastgesteld te hebben.

Jeugdbescherming en Jeugdreclassering
In 2025 heeft de Jeugdhulpregio West-Brabant West gewerkt met voorschotten voor de bekostiging van jeugdbescherming en jeugdreclassering. Hierdoor is een stijging van het aantal maatregelen ten opzichte van vorig jaar niet te vergelijken. Wel zien we een stijging van de kosten zowel bij Jeugdbescherming als bij Jeugdreclassering. Hierdoor verwachten we een tekort van € 90.000.

Sociale Veiligheid
Eind 2025 is er een overeenkomst gesloten met de GGD West-Brabant voor de inzet van de Wijk-GGD’er in de periode 2026–2027. Hierdoor verwachten we een tekort van € 15.084. Dit tekort wordt binnen het product 1.5 opgevangen.

Rijksmiddelen
Voor 2026 is er een budget van € 867.084 voor het opvangen van tekorten op jeugd en uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd, waaronder het versterken van de sociale basis en het inrichten van het Stevig Lokaal Team. Zo is er vanuit dit budget al € 20.000 opgenomen voor het lokaal preventief Jeugdbeleid.

1.6 Gezondheid en Sport

De verwachte afwijking binnen dit product valt binnen de verantwoordingsgrens.

1.7 Onderwijs

De eindejaarsprognose voor dit product is naar huidige verwachting een overschot van € 110.000.

Dit wordt met name veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen:

Voor het budget leerlingenvervoer wordt een overschot van circa € 140.000 verwacht. Dit komt door minder dure trajecten ten opzichte van voorgaande jaren. We bieden verschillende vormen van vervoer aan. Aangezien het leerlingenvervoerbudget dynamisch is, kunnen zowel bij de aanvang van het nieuwe schooljaar 2026/2027 als gedurende 2026 nieuwe kostbare trajecten starten. In de tweede kwartaalrapportage zal het overschot beter ingeschat kunnen worden. Indien mogelijk zal dan een deel van het overschot middels begrotingswijzigingsvoorstellen worden ingezet voor de onderstaande onderdelen.

Voor het budget bewegingsonderwijs wordt een tekort verwacht in 2026 van € 20.000 voor de gemeentelijke bijdrage in het financieren van lokalen. Vanaf 2024 was hier sprake van een tekort. De verklaring ligt in een beleidswijziging per 1 augustus 2024, waarin de gemeente alle benodigde klokuren financiert in combinatie met de stijgende huurprijzen. Via de perspectievennota 2027-2030 worden hiervoor structureel extra middelen gevraagd.

Voor het budget leerplicht wordt een tekort verwacht in 2026 van € 5.000. De belangrijkste reden hiervoor is dat in 2026 een extra hercontrole Wpg-audit (Wet politiegegevens) uitgevoerd moet worden.

Voor Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) is € 5.000 extra vrijgemaakt om de hogere kosten van de intermediair op te vangen, zodat het beschikbare budget voor de basisscholen volledig behouden blijft.