Programma 3. Leefomgeving
Inleiding
Terug naar navigatie - Programma 3. Leefomgeving - InleidingDe groene gemeente op de Brabantse Wal: dat is Woensdrecht en daarmee ook de basis van waaruit in de deelthema’s van dit programma wordt gewerkt. Dit doen we omdat onze inwoners trots zijn op ons groene karakter en omdat dit het unieke profiel maakt voor onze gemeente. Dat koesteren en beschermen we omdat we er trots op zijn, maar ook omdat het in grote mate positief uitwerkt op ons leef- en vestigingsklimaat.
Groen betekent ook duurzaam en steeds meer betekent duurzaam ook veiliger en goedkoper voor onze inwoners. Zo kijken we naar het beheer van onze openbare ruimte, mobiliteit en energie, maar ook naar het versterken van biodiversiteit en onze weerbaarheid tegen weersextremen.
Aan de ene kant worden de uitdagingen op deze thema’s steeds urgenter, aan de andere kant hebben we te maken met uitdagingen op de arbeidsmarkt, waardoor uitbreiding van taken of verloop in de organisatie niet altijd even makkelijk is op te vangen. Aan de andere kant pakken we dit samen met onze inwoners en ook met onze (regionale) samenwerkingspartners op.
Verbonden partijen en samenwerkingspartners
Terug naar navigatie - Programma 3. Leefomgeving - Verbonden partijen en samenwerkingspartnersOm doelstellingen te kunnen realiseren is samenwerking met partners belangrijk. Bij de realisatie van de beoogde doelstellingen en effecten in het programma Leefomgeving zijn dan ook diverse organisaties betrokken. Het betreft de volgende organisaties: Saver N.V., WVS West-Brabant (Werkvoorzieningsschap), Samenwerken aan water in Midden- en West-Brabant, Water- en klimaatkring West, Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Brabant Midden-West-Noord, Inkoopbureau West-Brabant, Waterschap Brabantse Delta, Waterwinbedrijf Evides, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Brabants Landschap, Defensie, Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO), Namiro, Benegora, Grenspark Kalmthoutse Heide en de provincie Noord-Brabant. Tenslotte werken wij nauw samen met dorpsplatforms en de buurtpreventieteams.
Wat geven we uit aan programma 3. Leefomgeving?
Terug naar navigatie - Programma 3. Leefomgeving - Wat geven we uit aan programma 3. Leefomgeving?Op grond van artikel 5.1 van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2025 autoriseert de raad met het vaststellen van de begroting de totale lasten en de totale baten per programma.
Bedragen in € |
Primaire Begroting 2025 |
Begrotings-wijzigingen 2025 |
Begroting 2025 (incl. wijzigingen) |
Realisatie 2025 |
Verschil 2025 |
|
|---|---|---|---|---|---|---|
Baten |
2.819.721 |
915.594 |
3.735.315 |
3.000.853 |
-734.462 |
|
Lasten |
-8.097.147 |
-1.198.813 |
-9.295.960 |
-8.891.096 |
404.864 |
|
Saldo |
-5.277.426 |
-283.219 |
-5.560.645 |
-5.890.243 |
-329.598 |
|
3.1 Landschap en natuur
Terug naar navigatie - - 3.1 Landschap en natuurWat wilden we bereiken?
Terug naar navigatie - 3.1 Landschap en natuur - Wat wilden we bereiken?We dragen actief bij aan biodiversiteitsherstel.
Terug naar navigatie - 3.1 Landschap en natuur - Wat wilden we bereiken? - We dragen actief bij aan biodiversiteitsherstel.Aanpak van droogteproblematiek, natuurherstel en de landbouwtransitie.
Terug naar navigatie - 3.1 Landschap en natuur - Wat wilden we bereiken? - Aanpak van droogteproblematiek, natuurherstel en de landbouwtransitie.Wat geven we uit aan 3.1 Landschap en natuur?
Terug naar navigatie - 3.1 Landschap en natuur - Wat geven we uit aan 3.1 Landschap en natuur?Het merendeel van de baten en lasten die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden verantwoord op product 3.3 Beheer openbaar gebied en 5.8 Overhead.
Bedragen in € |
Primaire Begroting 2025 |
Begrotings-wijzigingen 2025 |
Begroting 2025 (incl. wijzigingen) |
Realisatie 2025 |
Verschil 2025 |
|
|---|---|---|---|---|---|---|
Baten |
0 |
50.000 |
50.000 |
50.000 |
0 |
|
Lasten |
-3.592 |
-51.534 |
-55.126 |
-38.523 |
16.603 |
|
Saldo |
-3.592 |
-1.534 |
-5.126 |
11.477 |
16.603 |
|
Wat veroorzaakt het verschil
Terug naar navigatie - 3.1 Landschap en natuur - Wat veroorzaakt het verschilDoordat bij enkele projecten vertraging is opgetreden zijn deze middelen niet volledig benut.
3.2 Milieu en duurzaamheid
Terug naar navigatie - - 3.2 Milieu en duurzaamheidWat wilden we bereiken?
Terug naar navigatie - 3.2 Milieu en duurzaamheid - Wat wilden we bereiken?We geven samen met onze inwoners invulling aan de energietransitie.
Terug naar navigatie - 3.2 Milieu en duurzaamheid - Wat wilden we bereiken? - We geven samen met onze inwoners invulling aan de energietransitie.De gemeente ontwikkelt beleid en zet instrumenten in gericht op een duurzame toekomst.
Terug naar navigatie - 3.2 Milieu en duurzaamheid - Wat wilden we bereiken? - De gemeente ontwikkelt beleid en zet instrumenten in gericht op een duurzame toekomst.De gemeente ondersteunt de verduurzaming van bedrijven en bedrijventerreinen.
Terug naar navigatie - 3.2 Milieu en duurzaamheid - Wat wilden we bereiken? - De gemeente ondersteunt de verduurzaming van bedrijven en bedrijventerreinen.Wat geven we uit aan 3.2 Milieu en duurzaamheid?
Terug naar navigatie - 3.2 Milieu en duurzaamheid - Wat geven we uit aan 3.2 Milieu en duurzaamheid?Bedragen in € |
Primaire Begroting 2025 |
Begrotings-wijzigingen 2025 |
Begroting 2025 (incl. wijzigingen) |
Realisatie 2025 |
Verschil 2025 |
|
|---|---|---|---|---|---|---|
Baten |
12.500 |
848.406 |
860.906 |
18.126 |
-842.780 |
|
Lasten |
-461.251 |
-497.482 |
-958.733 |
-420.797 |
537.936 |
|
Saldo |
-448.751 |
350.924 |
-97.827 |
-402.670 |
-304.843 |
|
Wat veroorzaakt het verschil?
Terug naar navigatie - 3.2 Milieu en duurzaamheid - Wat veroorzaakt het verschil?Het verschil wordt bijna in zijn geheel veroorzaakt door de uitkering voor het uitvoeren van klimaat- en energiebeleid in het kader van de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). In 2025 beschikten we nog over voldoende budget in de CDOKE-middelen van de in 2024 toegekende tranche om onze uitgaven mee te dekken. In de loop van 2025 gingen we aan de slag gegaan met het geleidelijk uitbreiden van structurele personele capaciteit binnen het cluster duurzaamheid gebaseerd op de vastgestelde Duurzaamheidsvisie. Krapte op de arbeidsmarkt was daarnaast medeoorzaak van onderbesteding van dit budget.
3.3 Beheer openbaar gebied
Terug naar navigatie - - 3.3 Beheer openbaar gebiedWat wilden we bereiken?
Terug naar navigatie - 3.3 Beheer openbaar gebied - Wat wilden we bereiken?Onze inwoners leven in een veilige, schone, groene en toekomstbestendige leefomgeving.
Terug naar navigatie - 3.3 Beheer openbaar gebied - Wat wilden we bereiken? - Onze inwoners leven in een veilige, schone, groene en toekomstbestendige leefomgeving.Het openbaar gebied maken we klimaatrobuust.
Terug naar navigatie - 3.3 Beheer openbaar gebied - Wat wilden we bereiken? - Het openbaar gebied maken we klimaatrobuust.Wat geven we uit aan 3.3 Beheer openbaar gebied?
Terug naar navigatie - 3.3 Beheer openbaar gebied - Wat geven we uit aan 3.3 Beheer openbaar gebied?Bedragen in € |
Primaire Begroting 2025 |
Begrotings-wijzigingen 2025 |
Begroting 2025 (incl. wijzigingen) |
Realisatie 2025 |
Verschil 2025 |
|
|---|---|---|---|---|---|---|
Baten |
2.531.740 |
-25.106 |
2.506.634 |
2.542.673 |
36.039 |
|
Lasten |
-5.821.176 |
-37.273 |
-5.858.449 |
-6.034.460 |
-176.011 |
|
Saldo |
-3.289.436 |
-62.379 |
-3.351.815 |
-3.491.787 |
-139.972 |
|
Wat veroorzaakt het verschil?
Terug naar navigatie - 3.3 Beheer openbaar gebied - Wat veroorzaakt het verschil?De budgetoverschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door een overschrijding op rioolonderhoud. Door grote schommelingen in de grondwaterstanden als gevolg van de klimaatsverandering ontstaan er steeds meer verzakkingen in de ondergrond. Het gevolg hiervan is dat rioolstrengen lokaal instabiel worden en gaan lekken. Dat veroorzaakt verzakkingen in de bovengrond en brengt extra (herstel)kosten met zich mee.
3.4 Verkeer en vervoer
Terug naar navigatie - - 3.4 Verkeer en vervoerWat wilden we bereiken?
Terug naar navigatie - 3.4 Verkeer en vervoer - Wat wilden we bereiken?We beschikken over een hernieuwd vastgesteld Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan (GVVP) 2025-2029.
Terug naar navigatie - 3.4 Verkeer en vervoer - Wat wilden we bereiken? - We beschikken over een hernieuwd vastgesteld Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan (GVVP) 2025-2029.We vergroten de verkeersveiligheid.
Terug naar navigatie - 3.4 Verkeer en vervoer - Wat wilden we bereiken? - We vergroten de verkeersveiligheid.Verbeteren van de mobiliteit en de toegankelijkheid binnen de gemeente.
Terug naar navigatie - 3.4 Verkeer en vervoer - Wat wilden we bereiken? - Verbeteren van de mobiliteit en de toegankelijkheid binnen de gemeente.Wat geven we uit aan 3.4 Verkeer en vervoer?
Terug naar navigatie - 3.4 Verkeer en vervoer - Wat geven we uit aan 3.4 Verkeer en vervoer?Bedragen in € |
Primaire Begroting 2025 |
Begrotings-wijzigingen 2025 |
Begroting 2025 (incl. wijzigingen) |
Realisatie 2025 |
Verschil 2025 |
|
|---|---|---|---|---|---|---|
Baten |
24.369 |
88.042 |
112.411 |
40.111 |
-72.300 |
|
Lasten |
-712.637 |
-86.533 |
-799.170 |
-784.103 |
15.067 |
|
Saldo |
-688.268 |
1.509 |
-686.759 |
-743.992 |
-57.233 |
|
Wat veroorzaakt het verschil?
Terug naar navigatie - 3.4 Verkeer en vervoer - Wat veroorzaakt het verschil?Verkeersplanologie en -veiligheid
Het product toont ogenschijnlijk een onderschrijding op de baten. Deze baten zijn echter verantwoord op de lopende investering Uitvoeringsprogramma wegbeheer 2024. Van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is een specifieke uitkering Stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030 ontvangen. Een deel van verkeersveiligheidsmaatregelen zijn in 2025 uitgevoerd. Het betreft onder andere de aanleg van een fietsoversteek via een middeneiland op het kruispunt Doelstraat-Scheldeweg in Hoogerheide, het aanbrengen van bermverharding in de vorm van grasbetontegels bij de Zandvlietseweg in Ossendrecht en de 1e Verdelingsweg in Putte. De specifieke uitkering van deze onderdelen zijn verantwoord op het krediet Uitvoeringsprogramma wegbeheer 2024.
Exploitatie openbare verlichting
Er is een overschrijding op kosten van elektriciteitsverbruik op de openbare verlichting. Dit is een gevolg van hogere energieprijzen.
Verkeersborden, bewegwijzering, straatnaamborden
Er is een overschrijding als gevolg van de aanschaf van afvalbakken met slotjes voor diverse bushaltes in de gemeente en de realisatie van extra verkeerskundige voorzieningen (plaatsing veerpalen, een ANWB-bord en afscheidingsblokken).
3.5 Monumenten en cultuur
Terug naar navigatie - - 3.5 Monumenten en cultuurWat wilden we bereiken?
Terug naar navigatie - 3.5 Monumenten en cultuur - Wat wilden we bereiken?We beschermen en behouden het Woensdrechts cultuurhistorisch erfgoed.
Terug naar navigatie - 3.5 Monumenten en cultuur - Wat wilden we bereiken? - We beschermen en behouden het Woensdrechts cultuurhistorisch erfgoed.Wat geven we uit aan 3.5 Monumenten en cultuur?
Terug naar navigatie - 3.5 Monumenten en cultuur - Wat geven we uit aan 3.5 Monumenten en cultuur?Bedragen in € |
Primaire Begroting 2025 |
Begrotings-wijzigingen 2025 |
Begroting 2025 (incl. wijzigingen) |
Realisatie 2025 |
Verschil 2025 |
|
|---|---|---|---|---|---|---|
Baten |
43.000 |
0 |
43.000 |
42.329 |
-671 |
|
Lasten |
-80.378 |
-93.944 |
-174.322 |
-111.089 |
63.233 |
|
Saldo |
-37.378 |
-93.944 |
-131.322 |
-68.760 |
62.562 |
|
Wat veroorzaakt het verschil?
Terug naar navigatie - 3.5 Monumenten en cultuur - Wat veroorzaakt het verschil?De functie voor beleidsmedewerker erfgoed is vanwege een vacature niet het hele jaar ingevuld. Daardoor zijn verscheidene zaken stil komen te liggen. Tevens geven we bij veel aanvragen voor een monumentale status bij lopende ontwikkelingen prioriteit aan ruimtelijke ontwikkeling. Daardoor zijn er ook minder kosten gemaakt voor adviezen en redengevende omschrijvingen voor potentieel aan te wijzen monumenten.
3.6 Burger- en overheidsparticipatie
Terug naar navigatie - - 3.6 Burger- en overheidsparticipatieWat wilden we bereiken?
Terug naar navigatie - 3.6 Burger- en overheidsparticipatie - Wat wilden we bereiken?Meer inwoners betrekken bij initiatieven en inwoners die al met uitvoering bezig zijn enthousiast houden.
Terug naar navigatie - 3.6 Burger- en overheidsparticipatie - Wat wilden we bereiken? - Meer inwoners betrekken bij initiatieven en inwoners die al met uitvoering bezig zijn enthousiast houden.Wat geven we uit aan 3.6 Burger en overheidsparticipatie?
Terug naar navigatie - 3.6 Burger- en overheidsparticipatie - Wat geven we uit aan 3.6 Burger en overheidsparticipatie?Bedragen in € |
Primaire Begroting 2025 |
Begrotings-wijzigingen 2025 |
Begroting 2025 (incl. wijzigingen) |
Realisatie 2025 |
Verschil 2025 |
|
|---|---|---|---|---|---|---|
Baten |
13.396 |
559 |
13.955 |
13.955 |
0 |
|
Lasten |
-83.158 |
-88.391 |
-171.549 |
-161.935 |
9.614 |
|
Saldo |
-69.762 |
-87.832 |
-157.594 |
-147.980 |
9.614 |
|
Wat veroorzaakt het verschil?
Terug naar navigatie - 3.6 Burger- en overheidsparticipatie - Wat veroorzaakt het verschil?Door regulier overleg met de verschillende dorpsplatforms blijven we goed op de hoogte van wat er leeft binnen onze kernen. Initiatieven vanuit de samenleving juichen wij toe. Dergelijke initiatieven beoordelen wij op integrale wijze waarbij gekeken wordt naar onder meer de (financiële) haalbaarheid en de mogelijkheid om werk met werk te maken.
3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties
Terug naar navigatie - - 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodatiesWat wilden we bereiken?
Terug naar navigatie - 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties - Wat wilden we bereiken?We voeren duurzaamheidsmaatregelen uit volgens de nota verduurzamen van gemeentelijk vastgoed.
Terug naar navigatie - 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties - Wat wilden we bereiken? - We voeren duurzaamheidsmaatregelen uit volgens de nota verduurzamen van gemeentelijk vastgoed.We beheren en onderhouden het gemeentelijk vastgoed op het afgesproken conditieniveau overeenkomstig het meerjarenonderhoudsplan gebouwenbeheer 2022-2025.
Terug naar navigatie - 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties - Wat wilden we bereiken? - We beheren en onderhouden het gemeentelijk vastgoed op het afgesproken conditieniveau overeenkomstig het meerjarenonderhoudsplan gebouwenbeheer 2022-2025.Wat geven we uit aan 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties?
Terug naar navigatie - 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties - Wat geven we uit aan 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties?Bedragen in € |
Primaire Begroting 2025 |
Begrotings-wijzigingen 2025 |
Begroting 2025 (incl. wijzigingen) |
Realisatie 2025 |
Verschil 2025 |
|
|---|---|---|---|---|---|---|
Baten |
194.716 |
-46.307 |
148.409 |
293.659 |
145.250 |
|
Lasten |
-934.955 |
-343.656 |
-1.278.611 |
-1.340.190 |
-61.579 |
|
Saldo |
-740.239 |
-389.963 |
-1.130.202 |
-1.046.531 |
83.671 |
|
Wat veroorzaakt het verschil?
Terug naar navigatie - 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties - Wat veroorzaakt het verschil?Bij MFC De Drieschaar gaat dit specifiek om de kosten van gas en elektriciteit als gevolg van de vertraging bij de realisatie van de verduurzamingsmaatregelen en de beëindiging van het prijsplafond voor energie. Bij MFC De Biezen in Putte betreft dit de hogere beheersvergoeding. Daarnaast hebben we niet begrote baten gerealiseerd doordat de gemeente zelf de exploitatie van multifunctioneel centrum Kloosterhof in Hoogerheide, waaronder het horecadeel, heeft uitgeoefend.
3.8 Indicatoren
Terug naar navigatie - - 3.8 IndicatorenLokale indicatoren Programma 3. Ruimte
Terug naar navigatie - 3.8 Indicatoren - Lokale indicatoren Programma 3. RuimteVoor Programma 3. Ruimte bestaan er geen verplichte BBV-indicatoren (meer). Met ingang van de programmabegroting 2020 zijn de verplichte BBV-indicatoren aangevuld met een aantal lokale indicatoren.
Burgerinitiatieven openbaar gebied
| Burgerinitiatieven openbaar gebied | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
| Totaal aantal | 17 | 15 | 26 | 39 | 36 | 48 |
| Totaal bedrag | € 22.127 | € 53.250 | € 23.570 | € 25.569 | € 17.979 | € 18.387 |
Het betreft hier de burgerinitiatieven die bekend zijn bij het subsidieteam. Initiatieven worden vaak ook uit andere budgetten betaald.
Klimaatmitigatie
Energie
1. NIP: Aantal verstrekte subsidies
2. Energielabels: percentage woningen met minimaal label B
3. Opwek: Aantal duurzaam opgewekte GWh (RES)
Circulair
4. Restafval: Aantal kg restafval per inwoner
5. Afval: Aantal kg afval per inwoner
6. Inkoop: Toepassen van de R-ladder in onze inkopen en aanbestedingen
Mobiliteit
7. CO2: CO2-uitstoot Verkeer in kiloton
| Onderwerp | Realisatie / Doel | ||||||||||
| Nr. | Thema | Indicator | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
| 1 | Energie | NIP | - | - | 195 | 779 | 779 | ||||
| 2 | Energie | Energielabels woningen | 43% | 44% | 46% | 50% | 95% | ||||
| 3 | Energie | Opwek | 60 | 206 | 159 | 159 | |||||
| 4 | Circulair | Restafval | 128 | 125 | 130 | 111 | 93 | ||||
| 5 | Circulair | Afval | 686 | 657 | 610 | 587 | 493 | ||||
| 6 | Circulair | Inkoop* | |||||||||
| 7 | Mobiliteit | CO2 | 64 | 65 | 62 | 57 | 45 | ||||
Toelichting
We hebben deze indicatoren in de Programmabegroting 2026 voor het eerst opgenomen. Sinds dat moment is de geactualiseerde data beperkt. Het is daarmee ook nog te vroeg om conclusies te trekken op dit moment.
*) Inkoop: we onderzoeken nader hoe we dit inzichtelijk kunnen maken en kunnen monitoren.
Legenda Kleurstelling
| Arceringskleur | Betekenis | Tekstkleur | Betekenis |
| Geel | Gerealiseerd | Zwart | Doelstelling |
| Grijs | Niet bekend | Groen | Gehaald |
| Geen | Nog niet bekend |