Programma 3. Leefomgeving

Uitgaven
€ -8.891.096
11%
Inkomsten
€ 3.000.853
3%
Saldo
€ -5.890.243

Inleiding

Terug naar navigatie - Programma 3. Leefomgeving - Inleiding

De groene gemeente op de Brabantse Wal: dat is Woensdrecht en daarmee ook de basis van waaruit in de deelthema’s van dit programma wordt gewerkt. Dit doen we omdat onze inwoners trots zijn op ons groene karakter en omdat dit het unieke profiel maakt voor onze gemeente. Dat koesteren en beschermen we omdat we er trots op zijn, maar ook omdat het in grote mate positief uitwerkt op ons leef- en vestigingsklimaat. 

Groen betekent ook duurzaam en steeds meer betekent duurzaam ook veiliger en goedkoper voor onze inwoners. Zo kijken we naar het beheer van onze openbare ruimte, mobiliteit en energie, maar ook naar het versterken van biodiversiteit en onze weerbaarheid tegen weersextremen. 

Aan de ene kant worden de uitdagingen op deze thema’s steeds urgenter, aan de andere kant hebben we te maken met uitdagingen op de arbeidsmarkt, waardoor uitbreiding van taken of verloop in de organisatie niet altijd even makkelijk is op te vangen. Aan de andere kant pakken we dit samen met onze inwoners en ook met onze (regionale) samenwerkingspartners op. 

Verbonden partijen en samenwerkingspartners

Terug naar navigatie - Programma 3. Leefomgeving - Verbonden partijen en samenwerkingspartners

Om doelstellingen te kunnen realiseren is samenwerking met partners belangrijk. Bij de realisatie van de beoogde doelstellingen en effecten in het programma Leefomgeving zijn dan ook diverse organisaties betrokken. Het betreft de volgende organisaties: Saver N.V., WVS West-Brabant (Werkvoorzieningsschap), Samenwerken aan water in Midden- en West-Brabant, Water- en klimaatkring West, Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Brabant Midden-West-Noord, Inkoopbureau West-Brabant, Waterschap Brabantse Delta, Waterwinbedrijf Evides, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Brabants Landschap, Defensie, Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO), Namiro, Benegora, Grenspark Kalmthoutse Heide en de provincie Noord-Brabant. Tenslotte werken wij nauw samen met dorpsplatforms  en de buurtpreventieteams.  

Wat geven we uit aan programma 3. Leefomgeving?

Terug naar navigatie - Programma 3. Leefomgeving - Wat geven we uit aan programma 3. Leefomgeving?

Op grond van artikel 5.1 van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2025 autoriseert de raad met het vaststellen van de begroting de totale lasten en de totale baten per programma. 

Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotings-wijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2025
Verschil 2025
Baten
2.819.721
915.594
3.735.315
3.000.853
-734.462
Lasten
-8.097.147
-1.198.813
-9.295.960
-8.891.096
404.864

3.1 Landschap en natuur

Terug naar navigatie - - 3.1 Landschap en natuur

Wat wilden we bereiken?

Terug naar navigatie - 3.1 Landschap en natuur - Wat wilden we bereiken?

Wat geven we uit aan 3.1 Landschap en natuur?

Terug naar navigatie - 3.1 Landschap en natuur - Wat geven we uit aan 3.1 Landschap en natuur?

Het merendeel van de baten en lasten die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden verantwoord op product 3.3 Beheer openbaar gebied en 5.8 Overhead. 

Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotings-wijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2025
Verschil 2025
Baten
0
50.000
50.000
50.000
0
Lasten
-3.592
-51.534
-55.126
-38.523
16.603

Wat veroorzaakt het verschil

Terug naar navigatie - 3.1 Landschap en natuur - Wat veroorzaakt het verschil

Doordat bij enkele projecten vertraging is opgetreden zijn deze middelen niet volledig benut. 

3.2 Milieu en duurzaamheid

Terug naar navigatie - - 3.2 Milieu en duurzaamheid

Wat wilden we bereiken?

Terug naar navigatie - 3.2 Milieu en duurzaamheid - Wat wilden we bereiken?

Wat geven we uit aan 3.2 Milieu en duurzaamheid?

Terug naar navigatie - 3.2 Milieu en duurzaamheid - Wat geven we uit aan 3.2 Milieu en duurzaamheid?
Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotings-wijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2025
Verschil 2025
Baten
12.500
848.406
860.906
18.126
-842.780
Lasten
-461.251
-497.482
-958.733
-420.797
537.936

Wat veroorzaakt het verschil?

Terug naar navigatie - 3.2 Milieu en duurzaamheid - Wat veroorzaakt het verschil?

Het verschil wordt bijna in zijn geheel veroorzaakt door de uitkering voor het uitvoeren van klimaat- en energiebeleid in het kader van de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). In 2025 beschikten we nog over voldoende budget in de CDOKE-middelen van de in 2024 toegekende tranche om onze uitgaven mee te dekken. In de loop van 2025 gingen we aan de slag gegaan met het geleidelijk uitbreiden van structurele personele capaciteit binnen het cluster duurzaamheid gebaseerd op de vastgestelde Duurzaamheidsvisie. Krapte op de arbeidsmarkt was daarnaast medeoorzaak van onderbesteding van dit budget.

3.3 Beheer openbaar gebied

Terug naar navigatie - - 3.3 Beheer openbaar gebied

Wat wilden we bereiken?

Terug naar navigatie - 3.3 Beheer openbaar gebied - Wat wilden we bereiken?

Wat geven we uit aan 3.3 Beheer openbaar gebied?

Terug naar navigatie - 3.3 Beheer openbaar gebied - Wat geven we uit aan 3.3 Beheer openbaar gebied?
Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotings-wijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2025
Verschil 2025
Baten
2.531.740
-25.106
2.506.634
2.542.673
36.039
Lasten
-5.821.176
-37.273
-5.858.449
-6.034.460
-176.011

Wat veroorzaakt het verschil?

Terug naar navigatie - 3.3 Beheer openbaar gebied - Wat veroorzaakt het verschil?

De budgetoverschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door een overschrijding op rioolonderhoud. Door grote schommelingen in de grondwaterstanden als gevolg van de klimaatsverandering ontstaan er steeds meer verzakkingen in de ondergrond. Het gevolg hiervan is dat rioolstrengen lokaal instabiel worden en gaan lekken. Dat veroorzaakt verzakkingen in de bovengrond en brengt extra (herstel)kosten met zich mee. 

3.4 Verkeer en vervoer

Terug naar navigatie - - 3.4 Verkeer en vervoer

Wat wilden we bereiken?

Terug naar navigatie - 3.4 Verkeer en vervoer - Wat wilden we bereiken?

Wat geven we uit aan 3.4 Verkeer en vervoer?

Terug naar navigatie - 3.4 Verkeer en vervoer - Wat geven we uit aan 3.4 Verkeer en vervoer?
Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotings-wijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2025
Verschil 2025
Baten
24.369
88.042
112.411
40.111
-72.300
Lasten
-712.637
-86.533
-799.170
-784.103
15.067

Wat veroorzaakt het verschil?

Terug naar navigatie - 3.4 Verkeer en vervoer - Wat veroorzaakt het verschil?

Verkeersplanologie en -veiligheid
Het product toont ogenschijnlijk een onderschrijding op de baten. Deze baten zijn echter verantwoord op de lopende investering Uitvoeringsprogramma wegbeheer 2024. Van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is een specifieke uitkering Stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030 ontvangen. Een deel van verkeersveiligheidsmaatregelen zijn in 2025 uitgevoerd. Het betreft onder andere de aanleg van een fietsoversteek via een middeneiland op het kruispunt Doelstraat-Scheldeweg in Hoogerheide, het aanbrengen van bermverharding in de vorm van grasbetontegels bij de Zandvlietseweg in Ossendrecht en de 1e Verdelingsweg in Putte. De specifieke uitkering van deze onderdelen zijn verantwoord op het krediet Uitvoeringsprogramma wegbeheer 2024.

Exploitatie openbare verlichting
Er is een overschrijding op kosten van elektriciteitsverbruik op de openbare verlichting. Dit is een gevolg van hogere energieprijzen.

Verkeersborden, bewegwijzering, straatnaamborden
Er is een overschrijding als gevolg van de aanschaf van afvalbakken met slotjes voor diverse bushaltes in de gemeente en de realisatie van extra verkeerskundige voorzieningen (plaatsing veerpalen, een ANWB-bord en afscheidingsblokken). 

3.5 Monumenten en cultuur

Terug naar navigatie - - 3.5 Monumenten en cultuur

Wat wilden we bereiken?

Terug naar navigatie - 3.5 Monumenten en cultuur - Wat wilden we bereiken?

Wat geven we uit aan 3.5 Monumenten en cultuur?

Terug naar navigatie - 3.5 Monumenten en cultuur - Wat geven we uit aan 3.5 Monumenten en cultuur?
Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotings-wijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2025
Verschil 2025
Baten
43.000
0
43.000
42.329
-671
Lasten
-80.378
-93.944
-174.322
-111.089
63.233

Wat veroorzaakt het verschil?

Terug naar navigatie - 3.5 Monumenten en cultuur - Wat veroorzaakt het verschil?

De functie voor beleidsmedewerker erfgoed is vanwege een vacature niet het hele jaar ingevuld. Daardoor zijn verscheidene zaken stil komen te liggen. Tevens geven we bij veel aanvragen voor een monumentale status bij lopende ontwikkelingen prioriteit aan ruimtelijke ontwikkeling. Daardoor zijn er ook minder kosten gemaakt voor adviezen en redengevende omschrijvingen voor potentieel aan te wijzen monumenten. 

3.6 Burger- en overheidsparticipatie

Terug naar navigatie - - 3.6 Burger- en overheidsparticipatie

Wat wilden we bereiken?

Terug naar navigatie - 3.6 Burger- en overheidsparticipatie - Wat wilden we bereiken?

Wat geven we uit aan 3.6 Burger en overheidsparticipatie?

Terug naar navigatie - 3.6 Burger- en overheidsparticipatie - Wat geven we uit aan 3.6 Burger en overheidsparticipatie?
Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotings-wijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2025
Verschil 2025
Baten
13.396
559
13.955
13.955
0
Lasten
-83.158
-88.391
-171.549
-161.935
9.614

Wat veroorzaakt het verschil?

Terug naar navigatie - 3.6 Burger- en overheidsparticipatie - Wat veroorzaakt het verschil?

Door regulier overleg met de verschillende dorpsplatforms blijven we goed op de hoogte van wat er leeft binnen onze kernen. Initiatieven vanuit de samenleving juichen wij toe. Dergelijke initiatieven beoordelen wij op integrale wijze waarbij gekeken wordt naar onder meer de (financiële) haalbaarheid en de mogelijkheid om werk met werk te maken.  

3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties

Terug naar navigatie - - 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties

Wat wilden we bereiken?

Terug naar navigatie - 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties - Wat wilden we bereiken?

Wat geven we uit aan 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties?

Terug naar navigatie - 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties - Wat geven we uit aan 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties?
Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotings-wijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2025
Verschil 2025
Baten
194.716
-46.307
148.409
293.659
145.250
Lasten
-934.955
-343.656
-1.278.611
-1.340.190
-61.579

Wat veroorzaakt het verschil?

Terug naar navigatie - 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties - Wat veroorzaakt het verschil?

Bij MFC De Drieschaar gaat dit specifiek om de kosten van gas en elektriciteit als gevolg van de vertraging bij de realisatie van de verduurzamingsmaatregelen en de beëindiging van het prijsplafond voor energie. Bij MFC De Biezen in Putte betreft dit de hogere beheersvergoeding. Daarnaast hebben we niet begrote baten gerealiseerd doordat de gemeente zelf de exploitatie van multifunctioneel centrum Kloosterhof in Hoogerheide, waaronder het horecadeel, heeft uitgeoefend.

3.8 Indicatoren

Terug naar navigatie - - 3.8 Indicatoren

Lokale indicatoren Programma 3. Ruimte

Terug naar navigatie - 3.8 Indicatoren - Lokale indicatoren Programma 3. Ruimte

Voor Programma 3. Ruimte bestaan er geen verplichte BBV-indicatoren (meer). Met ingang van de programmabegroting 2020 zijn de verplichte BBV-indicatoren aangevuld met een aantal lokale indicatoren. 

Burgerinitiatieven openbaar gebied

Burgerinitiatieven openbaar gebied 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Totaal aantal 17 15 26 39 36 48
Totaal bedrag € 22.127 € 53.250 € 23.570 € 25.569 € 17.979 € 18.387

 

Het betreft hier de burgerinitiatieven die bekend zijn bij het subsidieteam. Initiatieven worden vaak ook uit andere  budgetten betaald.

Klimaatmitigatie

Energie
1.    NIP: Aantal verstrekte subsidies 
2.    Energielabels: percentage woningen met minimaal label B
3.    Opwek: Aantal duurzaam opgewekte GWh (RES)

Circulair
4.    Restafval:  Aantal kg restafval per inwoner
5.    Afval:   Aantal kg afval per inwoner
6.    Inkoop: Toepassen van de R-ladder in onze inkopen en aanbestedingen 

Mobiliteit
7.    CO2:  CO2-uitstoot Verkeer in kiloton

Onderwerp Realisatie / Doel
Nr.  Thema Indicator 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030
1 Energie NIP     - - 195     779 779
2 Energie Energielabels woningen   43% 44% 46% 50%       95%
3 Energie Opwek   60   206 159       159
4 Circulair Restafval 128 125   130 111       93
5 Circulair Afval 686 657   610 587       493
6 Circulair Inkoop*                  
7 Mobiliteit CO2 64 65 62   57       45

 

Toelichting
We hebben deze indicatoren in de Programmabegroting 2026 voor het eerst opgenomen. Sinds dat moment is de geactualiseerde data beperkt. Het is daarmee ook nog te vroeg om conclusies te trekken op dit moment.

*) Inkoop: we onderzoeken nader hoe we dit inzichtelijk kunnen maken en kunnen monitoren. 

Legenda Kleurstelling

Arceringskleur Betekenis Tekstkleur Betekenis
Geel Gerealiseerd Zwart Doelstelling
Grijs Niet bekend Groen Gehaald
Geen Nog niet bekend