Toelichting op de balans

Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de financiële vaste activa gedurende het jaar 2025:

De waardering van de in exploitatie genomen gronden is gebaseerd op de inzichten van februari 2026 en de daarbij behorende inschatting van uitgangspunten, parameters en risico’s. Uiteraard betreft dit een inschatting die omgeven is door onzekerheden, die periodiek, maar minimaal jaarlijks, wordt herzien en waarbij de waardering in het komende jaar zowel positief als negatief kan uitvallen. Het college is van mening dat op basis van de huidige informatie en inzichten de beste schatting is gemaakt voor de waardering van de in exploitatie genomen gronden. 

Het college hanteert de volgende algemene uitgangspunten ten aanzien van haar schattingen:
–    rentepercentage bedraagt 0%;
–    kostenindexatie bedraagt 2,5%;
–    opbrengstenindexatie bedraagt 0%;
–    de geplande afzet is gebaseerd op het jaar van de verwachte notariële overdracht van de gronden.

De risico’s zijn nader toegelicht in de paragraaf Grondbeleid en de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing in het jaarverslag.

De in de balans opgenomen van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel, kunnen als volgt gespecificeerd worden:

1. Algemene Reserve
De algemene reserve is bedoeld als buffer voor exploitatieverliezen en het opvangen van risico's in algemene zin, die op enig moment worden voorzien en waarvan de omvang en het moment van zich voordoen ervan onzeker is. De algemene reserve is een belangrijke component van het weerstandsvermogen. Het resultaat van de jaarrekening wordt gestort in/onttrokken aan de algemene reserve. De achterliggende jaren vormt dit de belangrijkste voeding voor de reserve.

2. Reserve personele veerkracht
In 2021 is een reserve personele veerkracht gevormd om de snelheid van handelen te verhogen bij het ontstaan van personele knelpunten, zoals bijv. vervanging bij verzuim, opvangen piekbelasting, tijdelijke inhuur in geval van langlopende wervings- en selectietrajecten of loopbaan- en verbetertrajecten, minnelijke schikking vanuit een vaststellingsovereenkomst, afspraken vanuit van werk-naar-werktrajecten en mobiliteitsdienstverbanden. Het beoogde effect is dat mogelijke knelpunten voorkomen kunnen worden door sneller te handelen.  De reserve is in 2025 gevoed met de vrijgevallen personele budgetten als gevolg van personele wisselingen en positieve afrekeningen van samenwerkingsverbanden. In 2025 is voor inhuur, extra inzet en vaststellingsovereenkomsten een bedrag van € 480.000 vanuit de reserve aangewend.  De hoogte van de reserve is gemaximeerd op € 350.000 (plafondbedrag).

3-4 Reserves revitalisering dorpskern Ossendrecht en Woensdrecht
Om de leefbaarheid en uitstraling van de diverse kernen te bevorderen is er per kern een revitaliseringsreserve ingesteld. De reserves zijn gevormd vanuit de verkoopopbrengst van Intergas. Voor elke kern is een Integraal Dorps Ontwikkelingsplan (iDOP) opgesteld. De reserves worden ingezet ter financiering van de iDOP van de desbetreffende dorpskern. De gemeenteraad heeft in 2020 besloten de reserve 'revitalisering dorpskern Hoogerheide’ vrij te laten vallen ten gunste van de algemene reserve. De reserve ‘revitalisering dorpskern Putte’  en 'revitalisering dorpskern Huijbergen' zijn  sinds 2018 respectievelijk 2023 geheel benut. In 2025 is voor een bedrag van € 2.000 uit de reserve 'revitalisering dorpskern Ossendrecht' aangewend.  Er is in 2025 geen beroep gedaan op de reserve 'revitalisering dorpskern Woensdrecht'. 

5. Reserve Maintenance Valley
Het doel van deze reserve is het stimuleren van ontwikkelingen rondom bedrijventerrein 'De Kooi' en vliegbasis Woensdrecht om de werkgelegenheid en het leefklimaat in Woensdrecht te bevorderen. In 2025 is geen beroep op de reserve gedaan.

6. Reserve budget gemeenteraad
Het doel van deze reserve is het kunnen inspelen op actuele ontwikkelingen in Woensdrecht waaraan de raad specifiek waarde hecht. In 2025 is geen beroep op de reserve gedaan.

7. Reserve Business Park Aviolanda B.V.
Deze reserve is gevormd voor het financieel afdekken van het risico van de kapitaalverstrekking en -inbreng in 2011 voor een bedrag van € 2.162.720.  Uitgegaan is van 100% dekking. De dekking was voorheen ondergebracht in de reserve Ter dekking van kapitaallasten, maar, omdat er niet op wordt afgeschreven, hoort deze daar niet thuis. Om die reden is nu een aparte reserve gevormd.  Zowel de hoogte als de looptijd zijn gekoppeld aan de kapitaalverstrekking en -inbreng.

8. Reserve groenfonds
De reserve wordt gebruikt voor de financiering van activiteiten en projecten in het kader van de realisatie van het meerjarenprogramma Brabantse Wal, voor de inzet van derden ontvangen middelen voor landschapsverbetering / natuurontwikkeling voortvloeiende uit de provinciale regeling 'bevordering van ruimtelijke kwaliteit' om de aantasting van de kwaliteit van het buitengebied door de bouw van nieuwe woningen te compenseren en voor natuurcompensatie als gevolg van de realisatie van het Regionaal Centrum opleiding Wielersport in Ossendrecht. De reserve is in 2025 gevoed met een bedrag van € 8.000. Er is in 2025 geen beroep gedaan op deze reserve.

9. Reserve Materieel team Wijk- & Dorpsbeheer
De bestemmingsreserve is gevormd in verband met vervanging en het op voldoende niveau houden van materieel en machines die in gebruik zijn bij het team Wijk- & Dorpsbeheer. Het Beheerplan 2022-2025 materieel team Wijk- & Dorpsbeheer is in november 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. Voor het aanschaffen en vervangen van het materieel wordt er jaarlijks een bedrag van € 134.000 aan de reserve toegevoegd. In juli 2023 heeft de raad de Perspectievennota 2024-2027 vastgesteld, waarbij deze dotatie met een bedrag van € 10.500 is opgehoogd tot een jaarlijkse storting van € 144.500. In 2025 is een bedrag van € 55.000 aangewend voor de vervanging/aanschaf van gladheidbestrijdingsmateriaal en een sportveldenwals.

10. Reserve budget Dorpsplatforms
De gemeente Woensdrecht kent sinds 2006 vijf 'dorpsplatforms'. De taak van een dorpsplatform bestaat uit het gevraagd en ongevraagd adviseren van het college van burgemeester en wethouders op het beleidsveld 'veiligheid en leefbaarheid' in de meest ruime betekenis. Voor het functioneren van de dorpsplatforms en het faciliteren bij de invulling van hun taken wordt door de gemeente jaarlijks een budget beschikbaar gesteld. In 2025 is een bedrag van € 16.000 aangewend uit de reserve voor o.a. extra jeu de boulesbanen bij MFC de Biezen in Putte, de aanplant van magnolia's in Ossendrecht, een groenproject in Ossendrecht en Hoogerheide, materiaal voor Sinterklaas en Pietenclub Woehoo, herdenking bevrijding bij het oorlogsmonument Rijzendeweg in Woensdrecht, geluidsapparatuur bij de kerststal in Huijbergen, promotiefilm van de jaarlijkse lichtstoet etc.   

11. Reserve omgevingswet 
Om bestemmingsplannen te hebben die voldoen aan de vereisten van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening is deze bestemmingsreserve (nieuwe Wro 2010) in 2010 ingesteld. De reserve is ingesteld om flexibel in te kunnen spelen op over- en onderschrijdingen bij de herziening van plannen. De reserve is in 2018 hernoemd naar reserve 'Omgevingswet' en het doel is dekking van (een deel van) de kosten voor de implementatie van de omgevingswet. In februari 2025 heeft de gemeenteraad besloten het doel van de reserve te wijzigen in 'Dekking van (een deel van) de kosten voor de implementatie van de omgevingswet en van de transitie naar het definitieve omgevingsplan'. In 2025 is geen beroep op deze reserve gedaan.

12. Reserve AED-apparaten
De reserve is bedoeld voor de bekostiging van de vervanging van AED-apparaten die aan het eind van hun levensduur zijn, kapotte AED's, AED-kasten en AED-trainers en in geval van diefstal of vandalisme. Het is van levensbelang, dat de AED-apparaten goed functioneren en het aantal op peil wordt gehouden. Met ingang van 2019 worden er geen toevoegingen meer aan de reserve gedaan en wordt de reserve geleidelijk afgebouwd. De kosten van de AED's worden op termijn in de exploitatiebegroting opgenomen. Het risico van grote fluctuaties in de toekomstige exploitatiekosten is beperkt. Het restantbedrag van de reserve 'AED-apparaten' van € 7.000 is in 2025 volledig aangewend voor de vervanging en onderhoud van AED-apparatuur.

13. Reserve anterieure overeenkomsten
Voor het realiseren van werken in projecten waarbij de gemeente geen grondpositie heeft, maar wel verantwoordelijk is voor het werk, worden middelen gereserveerd. De voeding vindt plaats door bijdragen van partijen die deze op grond van een te sluiten anterieure overeenkomst verschuldigd zijn. Onttrekkingen vinden plaats als gevolg van de realisatie van werken. In 2025 is de reserve niet gevoed en is voor een bedrag van € 15.000 aan de reserve onttrokken.

14. Reserve Sociaal Domein
De reserve is gevormd om financiële schommelingen als gevolg van de 3 decentralisaties van rijkstaken naar gemeente (Wmo, Jeugd en Participatie) vanaf 2015 op te kunnen vangen. In 2024 is de reserve voor een bedrag van € 55.000 aangewend voor het Verbeterplan Integrale Toegang Sociaal Domein. De reserve is, op basis van een raadsbesluit van 13 februari 2025, opgeheven.

15. Reserve grote incidentele wielerevenementen
De gemeenteraad heeft in april 2021 het ‘Fiets- en Wielerplan 2021-2022’ vastgesteld. Voor het kunnen realiseren van incidentele grote wielerevenementen is er gedurende vier jaar (2017 tot en met 2020) jaarlijks een bedrag van € 25.000 en in 2023 een eenmalig bedrag van € 225.000 aan de reserve toegevoegd voor de dekking van kosten van grote incidentele wielerevenementen in onze gemeente (ondersteuning van de UCI Cyclocross World Championships).  In februari 2025 heeft de gemeenteraad besloten de uitvoeringsplannen van de economische visie bepalend te laten zijn voor en te koppelen aan de dan te bepalen omvang en looptijd van deze reserve. In 2025 is geen beroep gedaan op de reserve.

16. Reserve warmtevisie (klimaatmiddelen)
In 2020 is de reserve Warmtevisie gevormd voor een bedrag van € 100.000. In het Klimaatakkoord is de afspraak gemaakt dat Nederland in 2050 geheel van het aardgas af moet zijn. Deze transitie naar aardgasvrij wordt ook wel de warmtetransitie genoemd. Nederlandse gemeenten hebben de opdracht een Transitievisie Warmte (TVW) en bijbehorende Wijkuitvoeringsplannen (WUP) op te stellen. In februari 2025 heeft de gemeenteraad besloten de reserve op te heffen en het saldo van € 60.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve 'Duurzaamheid'.

17. Reserve GBE Aqua BV
In november 2021 heeft de ontvlechting van waterbedrijf Evides uit PZEM N.V. plaatsgevonden. GBE Aqua holding is opgericht en heeft de marktwaarde voor Evides betaald aan PZEM, in ruil voor Evides aandelen. Woensdrecht is mede-aandeelhouder in GBE Aqua BV. Ter financiering van de transactie heeft Aqua een lening bij de bank afgesloten, waarvoor de provincie Zeeland garant staat. In de aandeelhoudersovereenkomst hebben de aandeelhouders zich verplicht de dividenden uit PZEM / ZEH NV als kapitaalstorting door te storten naar Aqua, tot het moment dat de GBE Aqua haar lening voor de aankoop van de Evides aandelen heeft afgelost.  In juli 2024 heeft GBE Aqua BV de lening bij de bank afgelost. De gemeenteraad heeft in februari 2025 besloten deze reserve op te heffen en toe te voegen aan de algemene reserve. 

18. Reserve Leefomgeving
De gemeenteraad heeft in 2024 een amendement aangenomen om een bedrag van € 500.000 vanaf 2025 in te zetten in het Programma Leefomgeving, ter dekking van investeringen in de openbare ruimte. In 2025 is de reserve Leefomgeving gevormd voor een bedrag van € 500.000 ten laste van de algemene reserve. In 2025 is een bedrag van € 317.000 aangewend uit de reserve voor o.a. het realiseren van extra lichtpunten (motie donkere plekken), het aanbrengen van verharding in de parkeervakken in het plan Noordrand in Ossendrecht, het aanbrengen van openbare verlichting op het terrein van de Volksabdij in Ossendrecht en bij de Groene Papegaai-Postbaan in Hoogerheide, het realiseren van een wegversmalling in de Westerstraat in Huijbergen, de aanschaf en plaatsing van picknickbanken, het treffen van snelheidsbeperkende maatregelen, de aanschaf van afvalbakken, het verwijderen van straatmeubilair, het plaatsen van bloembakken, de aanschaf van vlaggenmasten, het aanbrengen van verlichting bij het monument 'Bren Carrier' in Woensdrecht en het aanbrengen van beplanting in de voortuin van het gemeentehuis.

19. Reserve Duurzaamheid
In februari 2025 is de 'Duurzaamheidsvisie gemeente Woensdrecht 2025' vastgesteld. Daarbij heeft de gemeenteraad besloten de reserve warmtevisie met een restantbedrag van € 60.000 te hernoemen naar reserve Duurzaamheid en de reserve Duurzaamheid verder te vullen tot een totaalbedrag van € 575.000. De reserve is benodigd voor bekostiging van de uitvoering van de 'Duurzaamheidsvisie' met als uiteindelijk doel de gemeente Woensdrecht in 2050 klimaatneutraal en klimaatbestendig te maken. In 2025 is een bedrag van € 25.000 aangewend voor werkzaamheden voortvloeiende uit de Duurzaamheidsvisie.  

20. Reserve Asielopvang
De gemeenteraad heeft in juli 2025 besloten een bedrag van € 250.000 van het voordelig exploitatieresultaat 2024 te benutten voor de vorming van de 'reserve Asielopvang'.  Het doel van de reserve is het opvangen van eventuele fluctuaties in het geval extra kosten moeten worden gemaakt voor asielopvang (nu de vergoedingen van het COA zijn verlaagd).  Er is in 2025 geen beroep op de reserve gedaan.

21. Reserve Ter dekking van kapitaallasten
Het doel van deze reserve is het verlichten van de exploitatie via de inzet van reserves ter financiering van investeringen in activa. Deze reserve is gevormd ter dekking van met name genoemde kapitaalinvesteringen, zodat de jaarlijkse kapitaallasten gedekt worden door de aanwending van deze reserve (bruto-methode). In 2025 is de reserve gevoed met een bedrag van € 708.000 vanwege o.a. de realisatie van studentenhuisvesting op de Volksabdij in Ossendrecht, het aanbrengen van openbare verlichting op het terrein van de Volksabdij, het plaatsen van communicatie- en presentatieschermen bij de MFC's, werkzaamheden motie donkere plekken, het aanbrengen van openbare verlichting bij de Groene Papegaai-Postbaan in Hoogerheide, de herinrichting van de Nieuweweg in Hoogerheide, de aanschaf van picknickbanken, verharding parkeervakken, de aanschaf van gladheidbestrijdings-materiaal, de aanschaf van een sportveldenwals, het aanleggen van paden op de begraafplaats in Ossendrecht e.d..  Een bedrag van € 587.000 is aangewend voor de dekking van jaarlijkse afschrijving van investeringen. In februari 2025 heeft de gemeenteraad besloten een nieuwe bestemmingsreserve 'Business Park Aviolanda' te creëren en het in de reserve Ter dekking van kapitaallasten opgenomen bedrag van € 2.162.720 over te hevelen naar de nieuwe reserve 'Business Park Aviolanda'. 

1. Voorziening wethouders pensioenen Wet APPA
De voorziening wethouders pensioenen 'Wet APPA' (APPA = algemene pensioenwet politieke ambtsdragers) is gevormd om de (toekomstige) pensioenaanspraken van (voormalige) wethouders te kunnen dekken. Jaarlijks wordt op basis van actuariële berekeningen getoetst of de voorziening toereikend is. Het kabinet heeft besloten dat met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel ook de Appa-pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers in een pensioenfonds ondergebracht moeten worden. Dit zal naar verwachting per 1 januari 2028 plaatsvinden. Dat betekent dat per die datum de genoemde voorziening toereikend moet zijn. In 2025 is een bedrag van € 415.000 aan de voorziening toegevoegd. Door vrijval en aanwending is de voorziening verlaagd met een bedrag van € 166.000. Bij de berekening van de hoogte van de voorziening is rekening gehouden met een rekenrente van 2,954% en een dekkingsgraad van 115,2%.

2. Voorziening verlofsparen
In de CAO gemeenten 2021-2022 is opgenomen dat medewerkers verlof kunnen sparen. Aangezien er bij verlofsparen sprake is van arbeidskosten gerelateerde verplichtingen met een niet gelijke omvang van de opbouw en afbouw, dient hier een voorziening voor gevormd te worden. Om de daadwerkelijke (toekomstige) opname van dit gespaarde verlof te kunnen dekken is in 2022 de voorziening 'verlofsparen' gevormd. In 2025 is een bedrag van € 94.000 aan de voorziening toegevoegd. 

3. Voorziening Regeling Vervroegd Uittreden (RVU)
De Regeling Vervroegd Uittreden (RVU) maakt het voor medewerkers die hiervoor in aanmerking komen mogelijk om ontslag te nemen en een ontslagvergoeding te ontvangen die de ex-medewerker in staat stelt om te overbruggen tot aan de AOW-leeftijd. Er dient een voorziening te worden gevormd voor de financiële verplichting die de gemeente op basis van deze regeling ten opzichte van de ex-medewerker en de fiscus heeft. Op grond van dit beleid is de voorziening 'Regeling Vervroegd Uittreden (RVU)' in 2023 gevormd. In 2025 is een bedrag van € 2.000 aan de voorziening toegevoegd en is de voorziening voor totaal € 73.000 via aanwending en vrijval verlaagd.

4. Voorziening onderhoud openbare verlichting
De voorziening onderhoud openbare verlichting is gevormd voor de dekking van de jaarlijkse kosten voor het uitvoeren van groot onderhoud aan de openbare verlichting. In november 2023 heeft de raad het 'Beleids- en beheerplan openbare verlichting 2024-2027' vastgesteld. Op basis van dit beleids- en beheerplan is in 2025 een bedrag van € 281.000 aan de voorziening toegevoegd. In 2025 is een bedrag van € 115.000 aan de voorziening onttrokken voor uitgevoerd groot onderhoud aan de openbare verlichting.

5. Voorziening onderhoud wegen
De voorziening onderhoud wegen dient ter dekking van de jaarlijkse kosten voor het uitvoeren van groot onderhoud aan de wegen.  In november 2023 heeft de raad het 'Beleidsplan wegen 2024-2027' vastgesteld.  Op basis van het beleidsplan is in 2025 een bedrag van € 1.022.000 aan de voorziening toegevoegd. In 2025 is een bedrag van € 1.786.000 onttrokken voor uitgevoerd groot onderhoud aan wegen.

6. Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen
Deze voorziening is gevormd voor het egaliseren van de jaarlijkse kosten van het groot onderhoud van gemeentelijke gebouwen. Eind 2021 is het 'Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) Gebouwenbeheer 2022-2025' door de raad vastgesteld. In 2025 is een bedrag van € 470.000 aan de voorziening toegevoegd. Een bedrag van € 427.000 is aan de voorziening onttrokken voor uitgevoerd groot onderhoud aan gemeentelijke gebouwen.

7. Voorziening vervangingsinvesteringen riolering
Het doel van de voorziening is om uitvoeringskredieten met betrekking tot vervanging van het riool te dekken. In november 2023 heeft de raad het 'Gemeentelijk Waterprogramma Woensdrecht (GWP) 2024-2027' vastgesteld.  De voorziening is voldoende om het hieraan ten grondslag liggende beheerplan volledig te kunnen uitvoeren. De toevoeging aan de voorziening van € 990.000 is gebaseerd op het Gemeentelijk Waterprogramma Woensdrecht (GWP) 2024-2027. Op de voorziening zijn de vervangingsinvesteringen van de riolering van € 1.509.000 in mindering gebracht. Zie voor een nadere toelichting de financiële toelichting in de paragraaf lokale heffingen, onderdeel 'rioolheffing'. 

8. Voorziening riolering
De gemeente Woensdrecht werkt 100% kostendekkend binnen de rioolexploitatie. Dat wil zeggen dat de rioolheffingen alle kosten in de rioleringsexploitatie dekken. Het ene jaar is dat iets meer dan 100% en het andere jaar minder. Om de tarieven, behoudens indexering, niet ieder jaar aan te hoeven passen, wordt het saldo van de exploitatie van de riolering met deze voorziening verrekend. Het is dus een egalisatievoorziening voor de uitvoering van het gemeentelijk waterprogramma (GWP). In 2025 is er per saldo een negatief resultaat behaald op de exploitatie waardoor de voorziening per jaareinde nihil is.  Voor een nadere toelichting op het budgettair resultaat van de exploitatie van de riolering wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen, onderdeel 'rioolheffing'.

9. Voorziening egalisatie afvalinzameling en -verwerking
De Commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten) heeft in november 2014 een notitie 'riolering' uitgebracht, die ook van toepassing is verklaard op de egalisatiereserve 'afvalinzameling en -verwerking'. De voorziening is in 2014 omgevormd naar een voorziening 'van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden' (conform artikel 44, lid 2 van het BBV). De voorziening wordt ingezet voor het afdekken van risico's en financiële resultaten van afval.  Het batig financieel resultaat over 2025 van (afgerond) € 306.000 is toegevoegd aan de voorziening. Een bedrag van (afgerond) € 58.000 is aan de voorziening onttrokken voor het plaatsen van sensoren in de openbare afvalbakken, waardoor het legen van de afvalbakken efficiënter kan worden gepland.

De in 2025 betaalde rente bedraagt € 45.730 (2024: € 62.066).

De in de balans opgenomen van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren, kunnen als volgt gespecificeerd worden:

De garantstellingen kunnen als volgt worden gespecificeerd: